postawa Tretiaka spotkała się ze sprzeciwem m.in. Piotra Chmielowskiego, Stanisława Brzozowskiego, Wiktora Hahna i Wilhelma Feldmana (nazwał on Tretiaka „pomniejszycielem olbrzymów”), poparł ją natomiast m.in. Juliusz Kleiner. Tretiak badał ponadto wpływ Mickiewicza na twórczość Aleksandra Puszkina i Tarasa Szewczenki, interesował się twórczością Kornela Ujejskiego i Adama Asnyka. Przygotował wybór poezji Józefa Bohdana Zaleskiego (1921), określając w jego twórczości tzw. ukrainizm. Wśród uczniów Tretiaka byli m.in. Tadeusz Lehr-Spławiński, Stanisław Pigoń, Roman Pollak.
Tretiak sam był również literatem. Ogłosił m.in. poemat liryczny Z pogańskich światów (1870), poemat historyczny Królewska para (1871), powieść Pamiętniki Daniela (1873). Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.