Przedmiot badań Działalność naukowo-badawcza i badawczo-rozwojowa Instytutu w całej jego historii zaspokajała potrzeby służby geodezyjnej, a jednocześnie wpisywała się w tendencje światowe prezentowane przez Międzynarodową Unię Geodezji i Geofizyki, reprezentowane w szczególności przez Międzynarodową Asocjację Geodezji oraz Międzynarodową Asocjację Geomagnetyzmu i Aeronomii. Począwszy od Międzynarodowego Roku Geofizycznego pracownicy Instytutu aktywnie uczestniczyli w wyprawach polarnych zarówno na Antarktydę, jak i na Spitsbergen.

Instytut Geodezji i Kartografii jest nowoczesnym instytutem badawczym o uznanej pozycji w Polsce i w Europie. Podstawowym zadaniem Instytutu jest prowadzenie prac naukowo-badawczych i aplikacyjnych w zakresie geodezji, geodynamiki, teledetekcji, geomatyki, kartografii i fotogrametrii na potrzeby nauki oraz praktyki geodezyjnej i kartograficznej dla celów administracji rządowej i samorządowej, bezpieczeństwa państwa, a także na potrzeby jednostek wykonawstwa geodezyjnego. Istotną częścią działalności Instytutu jest prowadzenie badań i prac aplikacyjnych w zakresie geodezyjnych pomiarów podstawowych, jak również prac związanych z zastosowaniem teledetekcji lotniczej i satelitarnej w rolnictwie, ochronie środowiska, gospodarce przestrzennej i statystyce publicznej.