Środki na organizację pochodzić miały ze Stanów Zjednoczonych.
Koncepcja kongresu powstawała i formowała się tak w Europie, jak i w USA, gdzie w 1949 (Nowy Jork) odbył się lewicowy, sowiecko-amerykański kongres pokojowy, będący jedną z przyczyn podjęcia intensywnych działań kontrofensywnych ze strony ruchów antykomunistycznych. Ideę organizacji kongresu poparto podczas konferencji Ruchu Europejskiego w sprawie kultury w Lozannie, gdzie postanowiono, że kongres będzie manifestacją niezależnych postaci zachodniego życia kulturalnego przeciw uciskowi wolności duchowej. O taką formę wydarzenia zabiegał szczególnie David Rousset (polityk ujawniający prawdę o sowieckich zbrodniach przeciwko ludzkości). Na kongresie mieliby wystąpić ludzie z podobnym jak on bagażem doświadczeń, tzn. w przeszłości mający związki z komunizmem, którzy jednak zrozumieli, że nie jest on właściwą drogą rozwoju ludzkości.