Cechy językowe języka staroczeskiego z tego okresu znajdują odbicie w zabytkach języka staro-cerkiewno-słowiańskiego redakcji czeskiej (z cechami zachodniosłowiańskimi lub czeskimi), takich jak Mszał kijowski z X wieku z takimi formami, jak подазь, розьтво, просѧце, обѣцѣниѣ, wobec scs. подаждь, рождьство, просѧще, обѣщаниѥ czy tzw. Fragmenty praskie z XI wieku (z zachowaniem np. archaicznej zachodniosłowiańskiej grupy dl i czeskiej denazalizacji *ǫ w słowie модлитвѫ) oraz zabytki łacińskie z czeskimi glossami. Pierwsze zapisane zdanie w języku czeskim znajduje się w akcie założenia kapituły litomierzyckiej z roku 1057. Jego treść i przekład filologiczny:
Już w pierwszym zdaniu czeskim widoczne są zmiany, które dokonały się w epoce przedpiśmiennej (praczeskiej), do których należą: ogólnosłowiański zanik słabych jerów, przestawki w grupach typu *TorT, *TolT, *TerT i *TelT, odnosowienie prasłowiańskich samogłosek nosowych, zanik j w pozycji interwokalicznej i ściągnięcia samogłosek.