czasowników, takich jak prosit umět: prosej(í/i), umňej(í/i), w gwarach środkowoczeskich i północno-wschodnioczeskich oraz prosí, umí w południowo-zachodnioczeskich, w przeciwieństwie do hanackich prosijó, umijó, morawsko-słowackich prosí / prosá / prosijú / prosyjú / prosyjá, umí / umjá / umijú / um’ijá i laskich prosa / pros’o / prošy / prošu, umja / umjo / umi / umju. Formy pierwszej osoby liczby mnogie czasu teraźniejszego na -me / -m, podobnie jak w innych dialektach języka czeskiego z wyjątkiem laskich z końcówką -my / -m: neseme / nesem, w przeciwieństwie do laskich ňesemy / ňesem. Końcówka narzędnika -ma wspólne dla wszystkich rodzajów: těma našima dobrejma lidma, školama, jídlama, chlapcema, šicima strojema, polema, telatama itp. Brak -l po spółgłoskach w formach czasu przeszłego rodzaju męskiego liczby pojedynczej: přines (cz. lit. přinesl), řek (cz. lit. řekl) itd.

Słownictwo Dialektalne różnice leksykalne polegają przede wszystkim na przeciwstawieniu słów czeskich właściwych wraz z zachodnimi dialektami środkowomorawskimi do pozostałych dialektów morawskich: cz. žito – moraw. rež; cz. ves (vesnice) – moraw. ďeďina; cz. kluk (na południowym zachodzie chlapec, na północnym wschodzie hoch) – morawsko-słowacki pachołek, laski synek; cz. dělat – laskie robiť / robić / robič itd.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Język czeski