Maria Hempel, Maria Hemplówna (ur. 6 maja 1834 w Brzezinach, zm. 3 lutego 1904 w Węglinie) – polska etnografka, botanik (florystka), etnobotanik.

Życiorys Córka Aleksandra Klemensa Hempla i Marii z Bogdanowiczów. Mimo braku odpowiedniego wykształcenia przejawiała żywe zainteresowania i wytrwałość w samodzielnym zdobywaniu wiedzy. W 1857 r. zaręczyła się ze swoim ciotecznym bratem, inżynierem budowlanym Kazimierzem Łapczyńskim, zajmującym się także botaniką; do małżeństwa jednak nie doszło. W tym samym roku umarła matka Marii, co wymusiło na niej opiekę nad młodszym rodzeństwem.

Zaangażowana w działalność patriotyczną. Przed 1863 r. współpracowała z Chełmskim Komitetem Niewiast. W czasie powstania styczniowego była kurierką i wywiadowczynią, pomagała w ukrywaniu i zaopatrzeniu powstańców.

Do 1875 roku mieszkała w majątku w Tarnowie. Po licytacji dóbr przebywała we dworach u krewnych i przyjaciół, zajmując się prowadzeniem gospodarstwa kobiecego: w Słupi Nadbrzeżnej, Skorczycach, Nadrybiu, Samoklęskach i Węglinie.