Rafał Zygmunt Zapadka (ur. 21 października 1952 w Jarocinie) – polski polityk, socjolog, publicysta i wydawca, działacz związkowy i opozycyjny w okresie PRL.
Życiorys Syn Stefana i Czesławy, jego dziadek uczestniczył w powstaniu wielkopolskim. W 1976 ukończył studia socjologiczne na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pracował od 1976 do 1982 jako kierownik działu w Wojewódzkim Domu Kultury w Gorzowie Wielkopolskim oraz kierownik Ośrodka Opiekuna Społecznego przy Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w tym mieście, był też jednym z inicjatorem spotkań wykonawców piosenki amatorskiej w Myśliborzu.
Od 1980 związany z NSZZ „Solidarność”, współorganizował nieformalny zespół socjologów prowadzący badania ankietowe w gorzowskich zakładach pracy i został wybrany w skład Ośrodka Badań Społeczno-Zawodowych. Po 13 grudnia 1981 organizował pomoc dla rodzin internowanych, w 1982 na skutek nacisków został pozbawiony pracy. Pracował następnie jako agent ubezpieczeniowy, kierownik stołówki AWF Gorzów Wielkopolski i klubu osiedlowego, od 1986 przebywał na rencie. Od 1983 do 1989 członek Regionalnej Komisji Wykonawczej „Solidarności”, redagował podziemne pismo „Feniks” pod pseudonimem Marcin Konwa. Od 1988 do 1989 członek jawnej Rady Regionu „S”, inicjator niezależnej „Gazety Mówionej”.