Wykładnia funkcjonalna – określenie używane w teorii prawa i praktyce prawniczej na oznaczenie takiego sposobu wykładni tekstu prawnego, w którym przy ustalaniu znaczenia interpretowanych wyrażeń uwzględnia się pozajęzykowy kontekst funkcjonowania prawa, w szczególności wiedzę o regulowanej dziedzinie, cele oraz inne wartości związane z interpretowaną regulacją. Rezultatem wykładni nie jest przy tym samo ustalenie znaczenia pojedynczego słowa czy przepisu, lecz – zależnie od przyjmowanej koncepcji wykładni – ustalenie treści normy prawnej rekonstruowanej na podstawie tekstu prawnego.
Termin „wykładnia funkcjonalna” nie ma w polskim prawoznawstwie jednego powszechnie przyjętego znaczenia. Poszczególne koncepcje wykładni różnią się zarówno co do zakresu okoliczności zaliczanych do kontekstu funkcjonalnego, jak i co do znaczenia, jakie wynikowi wykładni funkcjonalnej przypisuje się w relacji do rezultatów wykładni językowej i systemowej.
Geneza pojęcia
Termin „wykładnia funkcjonalna” wprowadził do polskiego prawoznawstwa Jerzy Wróblewski w pracy Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego z 1959 r.