Wystrzał na Chwaliszewie – epizod związany z wizytą cara rosyjskiego Mikołaja I Romanowa w Poznaniu w 1843, który wywołał poważne reperkusje polityczne, angażując liczne służby dyplomatyczne z Prus i Rosji, jak również znaczne siły policyjno-administracyjne Wielkiego Księstwa Poznańskiego oraz Królestwa Polskiego.
Geneza thumb|240px|Most Chwaliszewski thumb|240px|Miejsce zdarzenia na mapie z 1856 (most i skrzyżowanie ulic Chwaliszewo oraz Wenecjańskiej w lewym dolnym rogu) thumb|240px|Miejsce zdarzenia obecnie (ul. Chwaliszewo po prawej, ul. Wenecjańska po lewej) thumb|240px|Car Mikołaj I Romanow 15 września 1843 zmarł w Poznaniu dowódca V Korpusu Pruskiego, Karl von Grolman. Jego pogrzeb przewidziano na 19 września 1843, przy czym kondukt pogrzebowy przejść miał z okolicy hotelu Bazar, czyli z Alei Marcinkowskiego (wówczas Alei Wilhelmowskiej), na stoki Cytadeli, gdzie znajdował się ówczesny cmentarz winiarski. Na kilka godzin przed pogrzebem przybyła do Poznania grupa urzędników kancelarii carskiej, która zatrzymała się w hotelu Bawarskim przy Alejach Marcinkowskiego. Na godzinę przed wyruszeniem konduktu pogrzebowego, do miasta przybył car Mikołaj I, co spowodowało, że uroczystości pogrzebowe postanowiono przesunąć w czasie. Zmieniono też miejsce wymiany koni rosyjskiego zaprzęgu.