Xavier Emmanuel Gaston Marie-Joseph Deniau (ur. 24 września 1923 w Paryżu, zm. 29 marca 2011) – francuski polityk, urzędnik państwowy i dyplomata, wieloletni deputowany krajowy, sekretarz stanu, poseł do Parlamentu Europejskiego I kadencji.
Życiorys Pochodzi z rodziny o tradycjach winiarskich, jego ojciec Marcel (zm. 1934) był inżynierem. Brat polityka i dyplomaty Jeana-François Deniau, który pełnił m.in. funkcję komisarza europejskiego. Podczas II wojny światowej działał w ruchu oporu. Studiował z prawo na Uniwersytecie Paryskim i politologię w École libre des sciences politiques, po czym kształcił się w École nationale de la France d’outre-mer, kształcącej kadry dla administracji kolonialnej. Otrzymał doktorat honoris causa na Université du Québec.
Od 1945 pracował jako urzędnik w Indochinach i Francuskiej Afryce Zachodniej, m.in. kierując administracją w Pleiku i doradzając komisarzowi w Dakarze. Od 1955 do 1958 członek francuskiej delegacji przy Organizacji Narodów Zjednoczonych, następnie doradca ministra obrony i członek delegacji przy NATO. W 1962 zatrudniony jako maître des requêtes w Radzie Stanu. Działacz na rzecz Frankofonii oraz współpracy międzynarodowej, był inicjatorem utworzenia zgromadzenia parlamentarnego Frankofonii i członkiem Acadèmie des Sciences d’Outre-Mer.