Najbardziej tyrański z rządów jest bezsilny w kwestii kontroli wnętrza umysłu”SN w sprawie Jones v. Opelika, 316 US 584 (1942).. Samodzielne deklarowanie wolności myśli jako wolności prawnie chronionej nie ma więc znaczenia praktycznego, i wolność ta przejawia się łącznie, albo z wolnościami religijnymi, albo ekspresyjnymi. Przykładem orzeczenia, w którym podkreślono wolność myśli był wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Minosa Kokkinakisa, w którym ETPC odróżnił dopuszczalną ewangelizację religijną od „niestosownego prozelityzmu”, stosującego psychomanipulację i naruszającego w ten sposób m.in. wolność myśli.
Współczesny rozwój neuronauk (oraz uwagi zgłaszane przez neuroetyków) sugerują, że rozwój naszej wiedzy o działaniu umysłu i nowe możliwości manipulowania procesami myślowymi z zewnątrz mogą prowadzić do zredefiniowania wolności myśli jako wolności od takich ingerencji.