W ostatnich latach życia Sousę Mendesa opuścili przyjaciele, a także część rodziny. Dzieci wyprowadziły się za granicę w celu poszukiwania możliwości poza Portugalią i ze względu na konflikt z macochą. Nigdy nie winiły jednak ojca za podjęte przez niego decyzje. Jego brat bliźniak César de Sousa Mendes podejmował bezskuteczne działania na rzecz cofnięcia przez Salazara jego decyzji.
Sousa Mendes zmarł 3 kwietnia 1954. W chwili śmierci obecna była przy nim jedna z jego siostrzenic. Pochowany został w rodzinnym Cabanas de Viriato.
Życie prywatne W 1908 wziął ślub z Marią Angeliną Coelho, z którą miał 14 dzieci. W Bordeaux wdał się w romans z francuską pianistką i piosenkarką Andrée Ciabal, która w 1940 wywołała skandal, publicznie ogłaszając podczas mszy, że zaszła w ciążę z Sousą Mendesem. Mimo to małżeństwo Sousy Mendesa trwało do śmierci jego żony w 1948. Rok później ożenił się z Ciabal. Ciabal, skonfliktowawszy się z synami Sousy Mendesa, wymogła na nim przeniesienie się do Cabanas de Viriato. Następnie odseparowała go od dzieci z pierwszego małżeństwa, spośród których część wyemigrowała do Kalifornii, Konga, Angoli, Mozambiku. Rozrzutność drugiej żony Sousy Mendesa stała się źródłem zatargów także z jego braćmi Césarem i João Paulo, a także kuzynem Silvério.