1682 r. i wybór na cara 1682 r. car Fiodor III zmarł bezpotomnie i bez wyznaczenia następcy. Jeszcze tego samego dnia zwołano Sobór Ziemski. W czasie obrad soboru większość zebranych optowała za Piotrem, choć stronnicy Miłosławskich, którym przewodziła przyrodnia siostra Piotra Zofia, uważali, że naturalnym dziedzicem stronu jest Iwan, najmłodszy z synów cara Aleksego i jego pierwszej żony. Obrady były chaotyczne; doszło do ataków fizycznych na zwolenników carewicza Iwana. Carem został 10-letni Piotr, zaś regencję objęła jego matka.
Pod rządami Zofii Już następnego dnia rozpoczęła się rozgrywka ambitnej przyrodniej siostry Piotra Zofii. Rozpoczęło się od teatralnego płaczu Zofii na pogrzebie cara i lamentu o zabiciu cara Fiodora, co miało za zadanie wywołanie uczucia wśród Moskwian o skrzywdzeniu Zofii i jej brata Iwana. Tymczasem w Moskwie stacjonowało 20 pułków strzeleckich. Dyscyplina wśród tych oddziałów całkowicie upadła. Po śmierci Fiodora III zażądali oni wypłaty zaległego żołdu oraz ukarania dziewięciu spośród dwudziestu dowódców oskarżanych za różne przestępstwa. Ich postulaty spełniono. Rozzuchwaleni łatwym zwycięstwem żołnierze (uwierzyli w plotkę o skrzywdzeniu Zofii i Iwana) wtargnęli na Kreml i zażądali, by Iwan został współwładcą.