Z kolei trzecia powieść Kontra (1957) podejmuje tematykę Rosjan byłych obywateli ZSRR, którzy w czasie wojny walczyli po stronie III Rzeszy; aczkolwiek z innymi protagonistami, ten wątek będzie stanowił jeden z kluczowych w Nie trzeba głośno mówić.
Nie trzeba głośno mówić jest szóstą i ostatnią powieścią Mackiewicza; poprzednią autor wydał w roku 1965. W datowanym na marzec 1968 liście autor stwierdza, że do tego czasu praca nad ciągle jeszcze nieskończoną powieścią „zabrała mi przeszło dwa lata”Bolecki 2013, s. 621.; według zamieszczonej w wydanej już książce dedykacji, praca trwała dwa i pół roku; z obu wypowiedzi wynika, że zaczął pisać lub zbierać materiały pod koniec roku 1965 lub w początkach 1966. Mackiewicz miał wtedy 63 lata i wraz z Barbarą Toporską mieszkał w Monachium. W Polsce pisarz objęty był całkowitym zakazem cenzorskim, a na emigracji miał status osoby kontrowersyjnej; właśnie w drugiej połowie lat 60. nasiliła się skierowana przeciw niemu krytyka, związana z domniemaną kolaboracją z Niemcami w okupowanym podczas wojny WilnieBolecki 2013, s. 452..