Jego znaczenie nie ogranicza się niemniej wyłącznie do kwestii językowych. Paradoksalnie, to właśnie upadek tego dwutygodnika, a także fakt, że nie wzbudził on szczególnego zainteresowania uśpił czujność władz kolonialnych oraz hiszpańskiej cenzury. Zaczęły one spoglądać przychylnie na próby stworzenia rodzimej filipińskiej prasy. Wychodziły przy tym z założenia, że nie stanowi ona zagrożenia dla hiszpańskiego panowania. Blisko dwadzieścia lat po zamknięciu „El Pasig” pojawił się dwujęzyczny „Diariong Tagalog”, uznawany za pierwszy tagalski dziennik. Pozwolenie na jego publikację wydano po dyskusjach, w których przywołano właśnie krótkotrwałą działalność „El Pasig”. W 1889 natomiast pojawił się pierwszy numer dwujęzycznego „El Ilocano”. Ten dwutygodnik, wydawany był poza hiszpańskim również po ilokańsku. Był również pierwszą gazetą finansowaną, redagowaną i wydawaną przez Filipińczyka, bez udziału osób przybyłych z metropolii.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Historia Filipin pod zwierzchnictwem hiszpańskim Kategoria:Prasa na Filipinach Kategoria:Czasopisma wydawane od 1862 Kategoria:Czasopisma wydawane do 1863 Kategoria:Czasopisma w języku hiszpańskim Kategoria:Niewydawane dwutygodniki