Fabuła powieści skupia się na losach wiejskiego duchownego prawosławnego, Aleksandra Ałmazowa, oraz jego narzeczonej, a następnie małżonki Wiery Nikołajewny Tatiszczewej, absolwentki . Para poznaje się w trakcie egzaminu, jaki Aleksandr zdaje na zakończenie seminarium. Dziewczyna, wraz ze swoim wujkiem, pokazuje Ałmozowowi różne aspekty świeckiego życia, których wcześniej nie znał, jak na przykład literatura piękna. Ze względu na zawarcie małżeństwa Aleksandr nie kontynuuje edukacji w akademii duchownej. Zamiast tego zostaje kapłanem na wsi, gdzie rozpoczyna walkę z nihilistami, staroobrzędowym popem oraz występkami moralnymi parafian. W trzy lata udaje mu się doprowadzić mieszkańców wsi do wyżyn moralnych, zaś jego żona wybudowała lub zorganizowała w tym czasie szkołę, szpital czy bank. Sam Aleksandr też jest formowany, głównie za sprawą małżonki. W finale powieści Wiera umiera, zaś główny bohater, za radą biskupa przyjmuje postrzyżyny mnisze i pod nowym mniszym imieniem Agatangel (Agafangieł) rozpoczyna naukę w akademii duchownej.