thumb|upright|Popiersie hrabiego Brzostowskiego w Sztabinie Rzeczpospolita Sztabińska (Fundacja Sztabińska) – określenie stosowane wobec eksperymentów społecznych i gospodarczych hrabiego Karola Brzostowskiego, które realizował w swoich dobrach.
Historia Sztabin założony został przez Adama Chreptowicza przed 1598, pierwotnie była to osada o nazwie Osinki. Zamiarem założyciela było utworzenie miasta, jednak trwające w XVII wieku wojny i trudna sytuacja gospodarcza wpływały na powolny rozwój miejscowości. Większe zmiany przyszły w czasach Joachima Chreptowicza, gdy w Sztabinie rozpoczęto przetwórstwo rudy żelaza oraz wybudowano kościół. Nowa epoka w historii miejscowości rozpoczęła się w 1819 roku, gdy właścicielem został hrabia Karol Brzostowski.
Tworząc Rzeczpospolitą Sztabińską, hrabia Brzostowski korzystał ze swoich doświadczeń emigracyjnych z Europy Zachodniej, gdzie przyglądał się zarówno zasadom funkcjonowania gospodarstw wiejskich, jak i stosowanym tam rozwiązaniom technicznym. Wśród inwestycji, które zrealizował na terenie majątku była m.in. huta szkła, huta żelaza, fabryka narzędzi oraz telegraf. Po jego śmierci, na mocy sporządzonego testamentu, jego ziemia (wraz z budynkami mieszkalnymi) trafiała do włościan i robotników, pod warunkiem m.in. wykazania dbałości o utrzymanie produkcji.