Godna uwagi jest postawa bohaterów Parnickiego wobec opowiadanych mitów. Pasjonują się oni ich wyjaśnianiem. Chozroes w Twarzy księżyca uważa, że wierzenia na temat podziemnego Ognia Przedwiecznego są zniekształconym przekazem o tym, że Ziemia jest wystygłym fragmentem Słońca. Dla Stanisława legendy celtyckie to mowa prostaków wyobraźni, iryjskich czy kambryjskich, chętna do opowiadania baśni, co w niedorzeczność przeistacza się, on sam wykłada je zgodnie z wymaganiami rozsądku, nie zaś wyobraźni nieodpowiedzialnej.
Parnicki zachowuje pierwotną złożoność przytaczanych opowieści, a nawet wzbogaca je, ponieważ ich racjonalizacja polega na konfrontowaniu ze sobą kilku wersji. Jednocześnie bohaterowie powieści, z taką swobodą interpretujący wierzenia i mity i mechanizm ich powstawania, sami są poddawani władzy dziedzictwa rodu i wiedzy, które uzyskują nad nimi taką władzę, jaką ma mit nad wierzącymi weń.
Wydarzenia baśniowe, czarodziejskie przedstawiane są jako przedmiot czyjejś świadomości lub wiary. Gdy zachodzą obiektywnie w świecie powieściowym najczęściej okazują się sztuczką techniczną, dziełem geniuszu lub zręczności.