Bohaterowie powieści rozróżniają polskość i polonizm, który jest szczególnego rodzaju religią, choć jej wyznawcy uważają się za katolików albo takich udają. Ma ta religia swoich świętych, swoje nawrócenia i swoje święte księgi. Kordian, Konrad i ksiądz Piotr z III części Dziadów, Wallenrod czy Irydion, to zaledwie Dzieje i Listy Apostolskie. Ewangelią tej religii są słowa II części Dziadów: Czas przypomnieć ojców dzieje, a największym jej prorokiem jest Słowacki ze swoim Królem-Duchem. Polonizm traktuje wspólnotę narodową jako wspólnotę wyznawców, ubóstwił przodków, a wspominanie ich dziejów podniósł do godności aktu sakralnego. Od katolicyzmu różni się swą ojczyźnianością rozumianą jako odmowa udziału w powszechności.
Przypisy . . . . .
Bibliografia
Kategoria:Twórczość Teodora Parnickiego Kategoria:Powieści z 1969