mały|Pomnik powstańców gorłowskich w Gorłówce Powstanie gorłowskie ( – Gorłowskoje wosstanije; – Horliwśke powstannja) – zbrojne wystąpienie robotników z Gorłówki oraz sąsiednich ośrodków przemysłowych, jeden z epizodów rewolucji 1905. U jego podstaw leżał protest wobec warunków pracy panujących w miejscowych fabrykach. W historiografii ukraińskiej traktuje się je jako część powstania antycarskiego na Ukrainie w grudniu 1905 r. (powstanie grudniowe). Strajk generalny w Gorłówce wybuchł r., zaś w powstanie zbrojne przerodził się r. Wystąpienie zostało stłumione r.
Tło wydarzeń W styczniu 1905 r. krwawa niedziela w Petersburgu stała się początkiem ruchu rewolucyjnego, który ogarniał kolejne regiony Imperium Rosyjskiego. Strajki robotnicze, protesty chłopskie oraz wystąpienia, podczas których formułowano postulaty narodowe, miały miejsce od ziem łotewskich, litewskich i estońskich, Finlandii i Królestwa Polskiego, poprzez ziemie ukraińskie, centralną Rosję po Zakaukazie, Syberię i Azję ŚrodkowąMichał Heller, Historia Imperium Rosyjskiego, Warszawa 2009, s. 689–690.. Robotnicze protesty wybuchły również w Donbasie, w tym w Gorłówce, już kilka dni po krwawej niedzieli. W październiku 1905 r. w całej Rosji miał miejsce strajk generalny. Robotnicy z Donbasu dołączyli do niego po kilku dniach od wybuchu.