thumb|Grób Zofii Wartołowskiej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Zofia Wartołowska (ur. 22 maja 1911 w Warszawie, zm. 3 września 1976 tamże) – polska archeolog, kierownik Zakładu Archeologii Wczesnośredniowiecznej w Katedrze Archeologii Pradziejowej i Wczesnośredniowiecznej Instytutu Historycznego UW (obecnie Wydział Archeologii UW) oraz Pracowni Inwentaryzacji Grodzisk w Kierownictwie Badań nad Początkami Państwa Polskiego (obecnie Wydział Archeologii UW).
Życiorys Urodziła się 22 maja 1911 roku w Warszawie, w inteligenckiej rodzinie Stefana Wartołowskiego i Bronisławy z Przedrzymskich. W 1931 studiowała mediewistykę w Uniwersytecie Warszawskim i architekturę na Politechnice Warszawskiej. Od 1932 studiowała archeologię na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem Stanisława Arnolda i Jana K. Kochanowskiego. Od 1934 uczestniczyła w seminarium archeologicznym Włodzimierza Antoniewicza. Po ukończeniu studiów w 1935 rozpoczęła pracę na stanowisku adiunkta w Zakładzie Archeologii Przedhistorycznej.
Podczas okupacji niemieckiej była wolontariuszką w Muzeum Przedhistorycznego im. Erazma Majewskiego (1940), uczestniczyła w tajnym nauczaniu w UW i działała w konspiracji.