Według Kuliczkowskiej w powieściach tych Umiński przeciwstawiał się hasłom „sztuki dla sztuki” i negatywnie oceniał estetyzm pozbawiony społecznej użyteczności. Badaczka uznała jednak, że powieść młodzieżowa lepiej odpowiadała rodzajowi talentu pisarza: o ile w twórczości dla młodzieży potrafił uwolnić się od charakterystycznego dla epoki natrętnego dydaktyzmu, o tyle w powieściach dla dorosłych „staje się rezonerem i moralizatorem”.

Piotr Konieczny w The Encyclopedia of Science Fiction zwrócił uwagę na fantastycznonaukowy aspekt powieści. Odkryty przez Furiniego „genetikon”, mający powstać w wyniku rozłożenia pierwiastka chemicznego, przedstawiony jest jako potencjalne nowe źródło energii, mogące znaleźć zastosowanie m.in. w budowie statków powietrznych i produkcji sztucznych diamentów. Konieczny wiąże postać Furiniego z motywami wynalazcy i szalonego naukowca, porównując go do Geista z Lalki Bolesława Prusa, wskazując na wspólny obu postaciom wzorzec samotnego i niezrozumianego przez otoczenie pozytywistycznego uczonego. Zarówno Geist, pracujący nad metalem lżejszym od powietrza, jak i Furini dokonują odkryć, które w ich przekonaniu mogą doprowadzić do przełomu technologicznego, lecz spotykają się z niezrozumieniem współczesnych.