widok z ulicy Sokolskiej
Zanim została wytyczona późniejsza ulica Zabrska, w 1856 roku z inicjatywy Friedricha Wilhelma Grundmanna został ukończony plan przestrzennej rozbudowy Katowic autorstwa Heinricha Moritza Augusta Nottebohma, który przewidywał ich zabudowę do granic Dębu i Załęża po stronie zachodniej. Przewodnim założeniem planu było wytyczenie dwóch placów, w tym późniejszego placu Wolności, od których miały się rozchodzić krótkie ulice spełniające funkcję wewnętrznej sieci drożnej.
W miarę rozwoju miasta zabudowa wypełniała tereny pomiędzy Rawą a torami kolejowymi, lecz możliwości rozwoju Katowic w kierunku północnym były ograniczone, gdyż znajdowały się tam niezabudowane tereny nad Rawą i staw hutniczy sięgający zakolami nieregularnej linii po późniejszą ulicę Zabrską. Na mapie z 1865 roku w pobliżu późniejszego skrzyżowania ulic Sokolskiej i Zabrskiej zaznaczona jest grobla; funkcjonował tam przewóz promowy na drugą stronę stawu. W 1875 roku zawarto porozumienie w sprawie likwidacji stawu, a w 1885 roku rozpoczęto prace związane z jego zasypaniem, przez co uzyskano nowe tereny budowlane w północnej części ówczesnego miasta.