Gołąbek fioletowy (Russula violacea Quél.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1883 r. Lucien Quélet i nadana przez niego nazwa naukowa jest aktualna. Nie które synonimy: Russula betularum var. carneolilacina (Bres.) Bidaud, Moënne-Locc. & Reumaux 1996 Russula captiosa var. carneolilacina (Bres.) Reumaux, in Moënne-Loccoz & Reumaux 2003 Polską nazwę podała Alina Skirgiełło w 1991 r.
Morfologia Kapelusz Średnicy do 5 cm, u młodych okazów wypukły, u starszych płaski z płytko wklęśniętym środkiem. Powierzchnia o barwie od zielonkawej do ciemnofioletowej, jaśniejsza na brzegu. Brzeg tępy, czasami falisty i płatowaty. Skórka wilgotna, lepka i dająca się częściowo zedrzeć. Blaszki Zatokowate, u młodych okazów dość gęste, u starszych rzadsze, nieco przy trzonie rozwidlone, przy brzegu tępe, początkowo białe, potem kremowe. Trzon O wysokości do 5,5 cm i grubości do 1,5 cm, walcowaty, górą zwężony lub dołem rozszerzony, giętki lub kruchy, początkowo pełny, potem watowaty.