– przeniesienie się do Grudziądza na krótki czas pruskiego króla wraz z dworem 1801 – początek rozbiórki zamku krzyżackiego 1806/1807 – próby zdobycia Grudziądza przez wojska napoleońskie, udaremnione przez Courbière’a mały|Plan Grudziądza z 1913 rokudruga połowa XIX w. – rozwój miasta i poszerzenie granic Grudziądza. Powstają nowe dzielnice mieszkalne (szczególnie w celu germanizacji miasta, bo miało to zachęcić Niemców do przybycia). Zbudowano port rzeczny oraz połączenie kolejowe z Toruniem (nieopodal granicy z zaborem rosyjskim, która biegła 10 km na wschód od Torunia; linia ta łączyła się z biegnącą do Warszawy i dalej na wschód linią kolejową), Jabłonowem Pomorskim, Bydgoszczą, Tczewem, Laskowicami czy Chełmżą i innymi miejscowościami zaboru niemieckiego, a także innymi miastami niemieckimi, m.in. Królewcem 1876–1878 – wybudowanie mostu prowadzącego przez Wisłę 1894 – początek wydawania „Gazety Grudziądzkiej” w języku polskim, docierającej do Polaków mieszkających w Grudziądzu oraz wszystkich większych miejscowościach zaboru pruskiego 1900 – miasto staje się powiatem miejskim (niem. Stadtkreis) w rejencji kwidzyńskiej, w prowincji Prusy Zachodnie 1910 – w wyniku germanizacji Niemcy stanowią około 85% ludności Grudziądza