Grudziądz zostaje wspomniany na pierwszym miejscu, co świadczy o ugruntowanej pozycji miasta jako grodu obronnego i handlowego oraz jego randze na tle miast ziemi chełmińskiej i grodów Mazowsza 1207 – objęcie ziemi chełmińskiej z Grudziądzem przez Konrada mazowieckiego 1218 – nadanie grodu biskupowi Chrystianowi z Oliwy 1222–1231 – okres przynależności Grudziądza do biskupa Chrystiana. Jest duże prawdopodobieństwo, że w tym przedziale czasu miasto otrzymało z jego rąk prawa miejskie. Możliwe, że gród grudziądzki mógł pozostawać w posiadaniu biskupa aż do jego śmierci w 1245 roku z przerwą w latach 1233–1238, kiedy znajdował się on w niewoli u Sambów. 1231 – „formalne” objęcie ziemi chełmińskiej wraz z Grudziądzem przez Krzyżaków 1233 – oficjalne przekazanie władzy nad ziemią chełmińską i Grudziądzem Krzyżakom, którzy zajmują tereny do granicy Osy mały|XVIII-wieczna litografia zamku krzyżackiego w Grudziądzu z XIII wieku. Widok na skrzydło południowe.około 1235 – rozpoczęcie budowy zamku krzyżackiego. Prace nad nim zakończono około 1299 roku. Został zniszczony w 1945 roku 15 czerwca 1243 – bitwa pod Rządzem, stoczona pomiędzy wojskami zakonu krzyżackiego a Prusami.