Droga życiowa ojca (w tym zwłaszcza jego zasługi wojskowe i późniejsze prześladowania przez władze komunistyczne w latach 50.) miała - co podkreślał Jan Krzysztofczyk - znaczący wpływ na jego biografię i tematykę twórczości literackiej.

Ukończył Szkołę Podstawową nr 6 w Sosnowcu-Sielcu, potem uczył się krótko w szkole ojców michalitów w Pawlikowicach a następnie wstąpił - również na krótko - do Szkoły Morskiej w Gdyni. Powrócił do Sosnowca, gdzie podjął naukę w tamtejszym Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Staszica.

W latach 1960–1965 studiował zaocznie na Wydziale Prawa na Uniwersytecie Wrocławskim. W czasie studiów podejmował się różnych zajęć zarobkowych: uprawiał boks ringowy, pracował jako dyspozytor pogotowia ratunkowego i asystent lekarza sądowego dokonującego sekcji zwłok. Był także referentem Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Sosnowcu a następnie Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach, gdzie podlegał przewodniczącemu prezydium WRN Ryszardowi Nieszporkowi. Okres studiów przerwany został czteromiesięcznym aresztowaniem przez władze PRL (był przetrzymywany w piwnicach Komendy Wojewódzkiej MO w Katowicach oraz w więzieniu przy ulicy Mikołowskiej), co skutkowało zwolnieniem go z pracy w WRN.