Jedną z najwcześniejszych wzmianek o wyspach maltańskich można znaleźć na liście dotacji dokonanych przez cesarza Konstantyna I na początku IV wieku, która obejmuje darowiznę na rzecz massy z dochodami w wysokości 222 solidi, co najwyraźniej było położone na wyspie Gozo. Jednak pierwsza właściwa wzmianka o średniowiecznej Malcie w kontekście wschodniego imperium rzymskiego znajduje się w Bellum Vandalicum Prokopiusza szczegółowo opisującym kampanię bizantyńską w Afryce Północnej. Bizantyński generał Belizariusz jest opisany jako „dotykający” Malty w 533, kiedy rzymskie siły ekspedycyjne płynęły z do Afryki Północnej. Jednakże użyty grecki czasownik może oznaczać „dotarł” lub „zbliżył się”. W tym samym fragmencie Prokopius opisuje Maltę jako oddzielającą Adriatyk od morza Tyrreńskiego, co wskazuje, że wyspy mogły leżeć na granicy morskiej oddzielającej sferę Wandalów i Bizancjum. Fragment ten nie mówi, że Belizariusz podbił wyspy, ani że wyspy maltańskie były już w rękach Bizancjum. W rzeczywistości Malta nie jest uwzględniona w Synecdmusie Hieroklesa, który zawiera szczegółową listę miast należących do Cesarstwa w roku 527/8.