Porównania zaplanowane, porównania a priori, kontrasty, analiza kontrastów (ang. planned comparisons, contrasts) – testy statystyczne używane jako alternatywa ANOVY i testów post hoc w sytuacji, gdy badacz potrafi z góry (a priori, jeszcze przed wykonaniem testu) stwierdzić, które konkretnie porównania (pomiędzy którymi grupami) są dla niego interesująceKing, B.M., Minium E.W., Statystyka dla psychologów i pedagogów. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, s. 510..
Przykład: Badacz chce porównać (pod względem średniej arytmetycznej) jedną grupę kontrolą (grupa A, której uczestnicy nie otrzymują terapii) z trzema grupami eksperymentalnymi (grupy B, C oraz D) otrzymującymi różne formy terapii. W każdej z czterech grup jest taka sama liczba osób badanych.
W powyższym przykładzie hipoteza zerowa będzie miała następującą postać: H0: 1µA – 1/3 µB – 1/3 µC – 1/3 µD = 0
Warto zauważyć, że przy porównywaniu zaplanowanym występują charakterystyczne, powtarzające się elementy:
1. Przeciwstawiane są sobie (czyli kontrastowane) dwie wielkości: w tym przykładzie są to średnia A ze średnią arytmetyczną obliczoną łącznie dla grup B, C oraz D.