Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. Konstantego Prusa w Rybniku – biblioteka publiczna, której misją jest kreowanie i zaspokajanie oświatowych, kulturalnych i informacyjnych potrzeb mieszkańców Rybnika i powiatu rybnickiegoJest znaczącą instytucją upowszechniania kultury w mieście.
Historia Historia bibliotekarstwa na ziemi rybnickiej zaczęła się pod koniec XIX wieku, kiedy to w 1895 r. Antoni Jaworowicz założył w Rybniku oddział Towarzystwa Czytelni Ludowych.W tym czasie działała biblioteka Franciszka Morawca przy ulicy Żorskiej a także inne instytucje w okolicy.Następnie w 1897 r. założono w mieście Towarzystwo Polsko-Katolickie a w 1898 r. założono Gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, które oprócz ćwiczeń zajmowało się zagłębianiem i rozpowszechnianiem literatury polskiej.Duży wpływ na czytelnictwo w mieście miał również Maksymilian Basista, który założył „Księgarnię Polską” oraz był jednym z działaczy sieci ruchomych bibliotek ludowych i kolportażu prasy polskiej.Po I wojnie światowej po odzyskaniu przez Polskę niepodległości sprawa przynależności państwowej Śląska została nierozstrzygnięta. Dopiero podział ziem został rozstrzygnięty po 3 powstaniach śląskich (1919–1921) i plebiscycie (1921). W Rybniku oraz powiecie rybnickim, który znalazł się w Polsce w 1937 r.