Symbolika w źródłach starożytnych i średniowiecznych mały|Dudek (upupa) – miniatura z Der naturen bloeme (KB KA 16, fol. 101v) Jacoba van Maerlant Starożytne i średniowieczne źródła opisują dudka jako ptaka o dwuznacznej symbolice. Dudek łączy cechy zarówno negatywne, kojarzone z brudem i grzesznością, jak i pozytywne – ukazuje wartości rodzinne, troskę o rodziców oraz pobożność.
Arystoteles w pracach zoologicznych Historia animalium (IX, 49B) opisuje dudka jako ptaka, którego dwoista natura uzewnętrznia się w wyglądzie i zachowaniu. Dudek zmienia swój kolor i formę, co mają potwierdzać słowa Ajschylosa – pisze on, że ptak ten jest świadkiem własnych złych czynów – co nawiązuje do mitu o Filomeli, Prokne i Tereusie – dlatego czasem wygląda na odważnego i uzbrojonego, a wczesną wiosną zrzuca pióra i przypomina pisklę, co pokazuje jego dwoistą naturę. Pliniusz Starszy w Historii naturalnej pisze, że dudek może zmieniać swój wygląd podnosząc i rozkładając czub na całej długości głowyGajusz Pliniusz Sekundus, Historia naturalna, t. 2, Toruń 2019, s. 377 . Owidiusz w VI księdze Przemian przedstawiając historię o Filomeli pisze o przemianie Tereusa w dudka, którego czub zdobią pióra, a dziób wystaje jak długi grot włóczni, przez co wydaje się jakby nosił na sobie zbrojęOwidiusz, Metamorfozy przeł. A. Kamieńska, S.