W 1996 Chalmers opublikował książkę Świadomy umysł – obszerną pracę na temat trudnego problemu świadomości, w której rozwinął swoje główne argumenty i odpowiedział na kontrargumenty.
Świadomość jest niejednoznacznym terminem. Może odnosić się m.in. do samoświadomości, świadomości otoczenia czy stanu bycia obudzonym. Chalmers używa definicji świadomości Thomasa Nagela: uczucie tego, jak to jest być czymś. Świadomość w tym sensie jest synonimem subiektywnego doświadczenia.
Chalmers po raz pierwszy sformułował trudny problem w swoim artykule Facing up to the problem of consciousness (1995), gdzie zwraca on uwagę na zagadkowość tego, dlaczego niektóre organizmy są podmiotem subiektywnych doświadczeń. Podkreśla, że mimo przetwarzania informacji przez nasze systemy poznawcze, nie mamy wyjaśnienia, dlaczego towarzyszy temu subiektywne doświadczenie, takie jak obraz mentalny lub doświadczenie emocjonalne.