Hansa Dortmund, pełna nazwa Schachclub Hansa Dortmund e.V. – niemiecki klub szachowy z siedzibą w Dortmundzie, założony w 1973 roku.
Historia thumb|Herb klubu Klub został założony w 1973 roku przez Klausa Neumanna. Był on organizatorem turniejów szachowych, w 1973 roku organizował m.in. turniej o mistrzostwo Niemiec oraz turniej 1. Dortmunder Schachtage. Był także członkiem Dortmunder SV, jednak niezadowolony z zatrudnienia w klubie Beli Soosa jako trenera oraz wynikłego z tego konfliktu, opuścił klub wraz z kilkoma innymi jego członkami. W następstwie w grudniu 1973 roku powołał sekcję szachową wioślarskiego klubu Ruderclub Hansa von 1898, a 8 stycznia 1974 roku odbyło się pierwsze zebranie członków. Wkrótce potem zamieszczono w lokalnej prasie ogłoszenia o naborze do klubu. Hansa rozpoczęła także organizację turniejów i wieczorów szachowych, na które zapraszano takich gości, jak Heikki Westerinen, Nona Gaprindaszwili i Aleksandr Kotow.