zatrzymano i przesłuchano członków rodziny Zamenhofów.

4 października kilku funkcjonariuszy SS pojawiło się w siedzibie Gminy Żydowskiej, poszukując jej „zarządzającego”. Wypędzili z budynku wszystkich Żydów oraz zabrali klucze do gminnej kasy, z której zrabowali wszystkie pieniądze (ok. 90 tys. złotych). W międzyczasie pod siedzibą gminy pojawił się Czerniaków, który przybył, by zająć się organizacją pogrzebu Samuela Dicksteina. Poinformowano go o zaistniałych wydarzeniach. Uzgodniono wtedy, że pracownicy gminy rozejdą się do domów, natomiast Czerniaków uda się do budynku, by porozmawiać z Niemcami. Został zatrzymany i zabrany do siedziby EG IV w gmachu przy al. Szucha 25. Tam SS-Obersturmbannführer Josef Meisinger rozkazał mu powołać 24-osobową Radę Starszych i stanąć na jej czele.

Czerniaków zdołał skompletować żądaną przez Niemców listę 24 członków Judenratu. Dzięki jego zabiegom w pierwszym składzie Rady Żydowskiej znaleźli się wybitni przedstawiciele warszawskiej społeczności żydowskiej, reprezentujący stosunkowo szerokie spektrum społeczno-polityczne. Jako datę oficjalnego utworzenia Judenratu wskazuje się 6 lub 7 października.