Druga topika (model strukturalny) W 1923 roku Freud wprowadził tzw. drugą topikę w pracy Ja i To (niem. Das Ich und das Es), która zastąpiła poprzedni model bardziej dynamicznym ujęciem aparatu psychicznegoFreud Z., Ja i To, tłum. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 2002..
Psychika w tym modelu składa się z trzech instancji: Id (To) – pierwotna, całkowicie nieświadoma struktura psychiczna, będąca źródłem popędów. Kieruje się zasadą przyjemności. Ego (Ja) – część rozwijająca się z id pod wpływem kontaktu z rzeczywistością. Działa zgodnie z zasadą rzeczywistości i pełni funkcję pośrednika między id, superego i światem zewnętrznym. Superego (Nad-Ja) – wewnętrzna reprezentacja norm społecznych i moralnych, powstała w wyniku internalizacji autorytetów (np. rodziców). Zawiera sumienie i ja idealne.
Druga topika nie wyklucza istnienia poziomów świadomości – każda z instancji (id, ego, superego) może zawierać zarówno elementy świadome, przedświadome, jak i nieświadomeFreud Z., Zarys psychoanalizy, tłum. A. Zagrodzki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s. 25–31..