Jan Nikołajew (ur. 22 listopada 1930 we Włodzimierzu Wołyńskim, zm. 26 czerwca 2004 w Gdańsku) – polski działacz partyjny i państwowy, ekonomista, przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdańsku (1969–1973).
Życiorys Syn ślusarza Juliana (zm. 1941) i Katarzyny z domu Garbacz (zm. 1983), miał siostrę Janinę. Po wojnie wraz z rodziną osiadł w Hrubieszowie, gdzie w 1946 ukończył szkołę powszechną. Następnie zamieszkał w Trójmieście, gdzie ukończył szkołę przemysłową przy Gimnazjum Przetwórstwa Rybnego oraz Technikum Przetwórstwa Rybnego w Sopocie (1952). Od 1965 do 1967 uczył się w Szkole Partyjnej przy KC PZPR, a w latach 1967–1970 studiował na Wydziale Przemysłu Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie (praca magisterska Analiza perspektyw rozwojowych zaplecza remontowego floty rybackiej). Jako nastolatek podjął pracę w Przedsiębiorstwie Przemysłowo-Handlowym Centrala Rybna w Gdyni.