Laidlaw jest w nich nie tyle detektywem ścigającym „potwory”, co obserwatorem ludzi i problemów trapiących współczesne społeczeństwo. McIlvanney wierzył, że „nie ma potworów... są tylko ludzie” – nawet sprawcy zbrodni ukazani są w jego książkach jako jednostki uwikłane w okoliczności i własne słabości.

Nagrody i wyróżnienia 1967 – Geoffrey Faber Memorial Prize za debiutancką powieść Remedy is None. 1975 – Whitbread Award (Nagroda Whitbread) za powieść Docherty. 1977 – Silver Dagger Award (Macallan CWA) za powieść Laidlaw. 1983 – Silver Dagger Award (ponownie) za powieść The Papers of Tony Veitch. 1990 – Glasgow Herald People’s Prize za zbiór opowiadań Walking Wounded. 1992 – Glasgow Herald People’s Prize (ponownie) za powieść Strange Loyalties. 1996 – Saltire Society Scottish Book of the Year za powieść The Kiln (i in.) 2013 – honorową nagrodę (2013) za osiągnięcia w dziedzinie literatury

Pośmiertnie, McIlvanney otrzymał ponadto doktorat honoris causa Uniwersytetu Glasgow (2016).