Na początku wojny secesyjnej w kwietniu 1861 roku Missouri był stanem niewolniczym. Gubernator Claiborne Fox Jackson popierał secesję i zmobilizował prorządową milicję stanową, którą skierował w okolice St. Louis. 10 maja oddziały Unii rozbiły ten obóz w tzw. rzezi Camp Jackson. W odpowiedzi Jackson utworzył nową, jawnie secesjonistyczną formację – Gwardię Stanową Missouri – i 12 maja powierzył jej dowództwo generałowi dywizji Sterlingowi Price’owi.
W lipcu 1861 roku lojalni wobec Unii członkowie legislatury stanowej odrzucili secesję, natomiast Jackson oraz proniepodległościowi legislatorzy ogłosili ją w listopadzie, tworząc rząd na uchodźstwie uznający zwierzchność Skonfederowanych Stanów Ameryki. Na polu walki siły prokonfederackie odniosły początkowo kilka sukcesów, ale do końca 1861 roku straciły większość zdobyczy. W lutym 1862 roku Price opuścił Missouri, a klęska pod Pea Ridge w marcu tego roku zapewniła Unii kontrolę nad stanem. Do lipca 1862 roku większość żołnierzy Gwardii Stanowej Missouri wstąpiła w szeregi regularnej armii Konfederacji. W latach 1862–1863 Missouri stało się areną wojny partyzanckiej.