Uczył się sanskrytu u Horace’a Haymana Wilsona, a w latach 1844–1858 – kiedy uczelnię zamknięto w następstwie powstania sipajów – wykładał sanskryt oraz inne języki w Haileybury. Za namową Wilsona opracował słownik angielsko-sanskrycki, opublikowany w 1851 roku przez Kompanię Wschodnioindyjską; jego kolejny słownik ukazał się przy wsparciu Ministra ds. Indii. Jak stwierdził holenderski antropolog , Williams odznaczał się „ewangelikalnym zapałem”, zgodnym z intencjami fundatora stanowiska, podpułkownika Bodena.

Max Müller pochodził z niemieckiego księstwa Anhalt-Dessau. Sanskrytu zaczął się uczyć na uniwersytecie jako nowego wyzwania intelektualnego po opanowaniu greki i łaciny. Wówczas sanskryt był w Europie dyscypliną stosunkowo nową, a odkryte związki tego języka z klasycznymi językami europejskimi wzbudzały zainteresowanie badaczy zajmujących się naturą i historią języków. W 1843 roku, w wieku 19 lat, obronił doktorat na Uniwersytecie w Lipsku. Po roku spędzonym w Berlinie przeniósł się do Paryża, gdzie pracował nad pierwszym drukowanym wydaniem Rygwedy – starożytnego zbioru hymnów w sanskrycie wedyjskim. Planowana krótka wizyta badawcza w Anglii w 1846 roku przerodziła się w pobyt na całe życie.