Poddanie pod ochronę tworów przyrody Ustawa o ochronie przyrody z 1949 r. wprowadziła kompleksowy system zabezpieczania zasobów naturalnych, obejmujący zarówno ochronę pojedynczych tworów przyrody, jak i całych obszarów o szczególnych walorach przyrodniczych oraz krajobrazowych. Jej celem było zahamowanie postępującej degradacji środowiska naturalnego oraz stworzenie mechanizmów prawnych umożliwiających racjonalne gospodarowanie zasobami przyrody.
Zgodnie z ustawą, poddanie pod ochronę następowało w trzech zasadniczych formach:
uznanie za pomniki przyrody – dotyczyło poszczególnych tworów przyrody lub ich skupień, które wyróżniały się szczególną wartością naukową, historyczną, kulturową bądź estetyczną. Mogły to być m.in. okazałe drzewa, ale także głazy narzutowe, skałki czy źródła; utworzenie rezerwatów przyrody – obejmowało wyznaczenie obszarów, na których ochronie podlegała całość przyrody bądź określone jej elementy, w tym specyficzne zespoły roślinne, zwierzęta lub estetyczne cechy krajobrazu.