Koncepcja oświeceniowa edukacji kobiet formować się zaczęła w pracach Jeana-Jacques’a Rousseau i Immanuela Kanta. Swoje poglądy na edukację żeńską Rousseau uzasadnił w traktacie pedagogicznym Emil, czyli o wychowaniu.
W Imperium Rosyjskim lat 1764–1804 oświeceniową koncepcję edukacji kobiet prowadziła cesarzowa Katarzyna II Wielka. Idee Oświecenia znalazły swe praktyczne zastosowanie w utworzeniu pierwszego w Rosji państwowego instytutu żeńskiego, który realizował idee pedagogiczne Fénelona, Locke’a i in. Otwarcie „Cesarskiego Stowarzyszenia Wychowawczego Wysoko Urodzonych Panien” (1764) tradycyjnie uchodzi za początek edukacji kobiet w Rosji.
Zmiany zaczęły zachodzić na przełomie XVIII i XIX wieku. Przede wszystkim na skutek rodzącego się wtedy ruchu na rzecz emancypacji kobiet. Powstały pierwsze zorganizowane związki kobiet. Kobiety coraz częściej dopuszczano do nauki na uniwersytetach. Dodatkowo, powszechna edukacja państwowa na poziomie podstawowym i średnim wprowadziła w wielu krajach rozwiniętych równość w dostępie do edukacji.