zaliczają oni Zemstę do najpopularniejszego przykładu motywu budowania polskich osad na afrykańskich pustyniach.

Z perspektywy współczesnych badaczy, Prusowska wizja Afryki jako „ziemi niczyjej” jest krytykowana jako rasistowska. Podobnie kontrowersyjne jest pozytywne przedstawienie darwinizmu społecznego i eugeniki. W futurystycznej wizji polskiej kolonii w Afryce Prusa „dzieci wolno było mieć tylko małżeństwom zdrowym i zdolnym. Skutkiem tego ludność polska wzrastała bardzo powoli, ale rasa odznaczała się niezwykłymi zaletami”.

Odbiór W 2008 Tadeusz Budrewicz uznał utwór za ciekawy kompozycyjnie, poświęcając mu dedykowany rozdział monograficzny, zauważając także, że do tej pory „historycy literatury traktowali [Zemstę] lekceważąco” lub pobieżnie. W podsumowaniu napisał, że „bez obszernych komentarzy wyjaśniających konteksty historyczne utwór nie jest atrakcyjny dla dzisiejszego czytelnika. Ale jako głos w debacie o filozofii, historii i polityce nie traci na znaczeniu. Jeśli nie jest głosem współczesnym, to z pewnością aktualnym”.