Jednym z kluczowych i kontrowersyjnych argumentów Prusa jest sugestia, że jeśli odzyskanie polskich terytoriów nie jest realistyczne, można rozważyć stworzenie „nowej” Polski poprzez kolonizację „ziemi niczyjej”. Pomysł ten był kontrowersyjny już w okresie, gdy pisał go Prus (skrytykowała go m.in. Maria Konopnicka listem do „Kuriera…”, opublikowanym tam 11 stycznia, a także mniej pośrednio, znanym z „Roty” wersem „nie rzucim ziemi skąd nasz ród”, aczkolwiek miał też odbicie i poparcie w dziełach innych artystów i polityków (np. Romana Dmowskiego), którzy uważali, że polska emigracja wzmocniona na innych kontynentach może stać się realną siłą działającą na rzecz polskiej niepodległości. Koncepcja polskiej kolonii zamorskiej była nie tylko uważana za fantastyczną mrzonkę – była od lat debatowana jako realistyczna w kontekście bezkrwawego odrodzenia kraju lub – bardziej pesymistycznie – ostatniej możliwości ocalenia Polaków przed wynarodowieniem. Według kulturoznawców Agnieszki Haskiej i Jerzego Stachowicza, koncepcja kolonizowania Afryki przez Polaków była popularnym wątkiem w literaturze polskiej początków XX wieku;