thumb|Żydowska opaska ze zbiorów Muzeum Historii Żydów Polskich Polin Żydowska opaska – zbiorcze określenie wyróżniających znaków, które w różnych epokach i państwach Europy oraz w części świata muzułmańskiego narzucano Żydom jako element administracyjnej i społecznej identyfikacji oraz segregacji. Odnosi się w szczególności do oznaczeń noszonych przymusowo przez Żydów podczas II wojny światowej na ziemiach znajdujących się pod kontrolą nazistowskich Niemiec.
Praktyka narzucania Żydom oraz innym innowiercom wyróżniającego stroju lub znaków pojawiła się w świecie muzułmańskim już we wczesnym średniowieczu. W Europie upowszechniła się po IV soborze laterańskim, by zaniknąć wraz z rewolucją francuską i XIX-wiecznymi procesami emancypacji Żydów.
W czasie Zagłady przymusowe oznakowanie należało do repertuaru pierwszych środków antyżydowskich wdrażanych przez nazistowskie władze niemieckie w krajach okupowanych. Poprzedzało gettoizację i deportacje do obozów zagłady. Jego celem było upokorzenie i zastraszenie Żydów, ułatwienie ich identyfikacji oraz wytworzenie społecznego i psychologicznego dystansu między Żydami a ludnością nieżydowską. Oznaczenia przyjmowały różne formy w zależności od miejsca i czasu ich wprowadzenia.