Kandydoza jamy ustnej (potocznie: grzybica jamy ustnej) – zakażenie błony śluzowej jamy ustnej wywołane przez drożdżaki z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Drożdżaki Candida mogą kolonizować jamę ustną jako składnik mikrobioty, a w tym ujęciu bywają opisywane jako patobionty (komensale, które w warunkach zaburzonej homeostazy mogą ujawniać potencjał chorobotwórczy). W sprzyjających warunkach (np. przy zaburzeniach odporności lub równowagi mikrobiologicznej) dochodzi do ich nadmiernego namnażania i rozwoju zakażenia.
Etiologia Głównym czynnikiem etiologicznym grzybicy jamy ustnej jest Candida albicans, rzadziej inne gatunki Candida (m.in. C. glabrata, C. tropicalis, C. krusei, C. parapsilosis, C. dubliniensis). Zakażenie ma najczęściej charakter endogenny (pochodzi z własnej flory pacjenta), choć możliwe jest także przeniesienie między ludźmi. Patogenność Candida wiąże się m.in. z adhezją, czyli przyleganiem komórek drożdżaków do nabłonka jamy ustnej oraz do powierzchni abiotycznych (np. materiałów protetycznych), co ułatwia kolonizację i utrzymywanie się w jamie ustnej. Adhezja jest też etapem inicjującym tworzenie biofilmu, w którym komórki grzybów i/lub bakterii są zanurzone w macierzy substancji pozakomórkowych;