Otwarta komunikacja pozwala ujawnić preferencje społeczne, wytwarzać wspólną wiedzę o problemie i ograniczać arbitralność decyzji, o ile jej reguły są przejrzyste, a uczestnicy mają realną możliwość wpływu na przebieg procesu.
Kontrola władzy i konflikt polityczny Debata publiczna umożliwia kontrolę władzy przez krytykę decyzji, ujawnianie sprzecznych interesów oraz formułowanie alternatywnych propozycji politycznych. Nie jest jednak wyłącznie narzędziem dochodzenia do zgody. W demokratycznych społeczeństwach pełni także funkcję instytucjonalizacji konfliktu: pozwala spierać się o wartości, interesy i priorytety bez redukowania przeciwników do wrogów politycznych.
W tym ujęciu jakość debaty publicznej zależy nie od braku konfliktu, lecz od sposobu jego prowadzenia. Znaczenie mają reguły rozmowy, możliwość przedstawiania argumentów, gotowość do odnoszenia się do racji strony przeciwnej, ograniczanie manipulacji oraz odróżnianie krytyki stanowisk od delegitymizowania uczestników.