W listopadzie 1917 roku, w ciągu zaledwie kilku tygodni od rewolucji, powołano Ludowy Komisariat Oświecenia Publicznego, który miesiąc później utworzył Wszechrosyjski Związek Nauczycieli-Internacjonalistów w celu usunięcia nauczania religii z programów szkolnych. Aby zintensyfikować propagandę antyreligijną w systemie edukacji, w listopadzie 1920 roku powołano Główny Zarząd Kształcenia Politycznego.
Wydany przez Lenina na początku 1918 roku dekret o rozdziale Kościoła od państwa pozbawił dotychczasowy Kościół państwowy statusu osoby prawnej, prawa do posiadania własności oraz prawa do nauczania religii zarówno w szkołach państwowych, jak i prywatnych, a także wobec jakiejkolwiek grupy nieletnich. Dekret zniósł przywileje kościelne i tym samym położył kres sojuszowi Kościoła z państwem. Duchowieństwo otwarcie zaatakowało dekret, a kierownictwo Kościoła wystosowało specjalny apel do wiernych, wzywając ich do utrudniania wdrażania jego przepisów.