Diamandis zaproponował bliski wariant nazwy nobelitis i opisywał zjawisko jako częstą pokusę towarzyszącą wyjątkowemu prestiżowi naukowemu.
W tym sensie choroba Nobla jest nie tyle ścisłą kategorią diagnostyczną, ile etykietą opisującą sytuacje, w których sukces w jednej wąskiej dyscyplinie zaczyna być traktowany jako upoważnienie do równie autorytatywnego wypowiadania się w innych dziedzinach. W literaturze podkreśla się także rolę mediów, które po przyznaniu nagrody zaczynają traktować wypowiedzi laureata jako szczególnie ważne nawet wtedy, gdy dotyczą kwestii pozostających poza jego obszarem specjalizacji.
Możliwe przyczyny Jako możliwe mechanizmy wymienia się nagły wzrost autorytetu symbolicznego, większą podatność na efekt potwierdzenia oraz słabnięcie gotowości do przyjmowania krytyki. Paul Nurse, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny, ostrzegał późniejszych noblistów przed pokusą uznawania się za ekspertów niemal od wszystkiego. Zauważał też, że po otrzymaniu nagrody media zaczęły pytać go o sprawy, o których wiedział stosunkowo niewiele, a jego wypowiedzi zyskiwały nieproporcjonalną wagę.