Liczba obywateli polskich powołanych w latach 1939–1941 do służby w Armii Czerwonej jest zazwyczaj szacowana na 100–300 tysięcy osób. Nie wiadomo, ilu z nich po 1945 roku zdołało powrócić do Polski ani ilu poniosło śmierć w walkach na froncie wschodnim lub na skutek sowieckich represji.

Geneza

17 września 1939 roku, realizując postanowienia paktu Ribbentrop-Mołotow, ZSRR dokonał agresji na Polskę. W konsekwencji ziemie wschodnie II Rzeczypospolitej znalazły się pod okupacją sowiecką. 22 października 1939 roku na okupowanym terytorium przeprowadzono – w atmosferze terroru i nagminnych fałszerstw – tak zwane wybory do Zgromadzeń Ludowych Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Białorusi. Pierwsze z tych gremiów obradowało we Lwowie od 26 do 28 października, drugie zwołano w Białymstoku 28–30 października. Zgromadzenia Ludowe wystąpiły z prośbą o włączenie okupowanych ziem w skład Związku Radzieckiego. Podczas posiedzenia 1 i 2 listopada 1939 roku Rada Najwyższa ZSRR „przychyliła się do tej prośby”.