po zmianach prawa cywilnego funkcjonuje jako spolek, czyli stowarzyszenie prawa czeskiego.
Towarzystwo uznaje się za kontynuatora tradycji dawnych czeskich akademii i towarzystw naukowych. W oficjalnym ujęciu historycznym wskazuje się między innymi na Societas incognitorum, założoną w 1746 roku w Ołomuńcu, Królewskie Czeskie Towarzystwo Nauk, którego statut zatwierdzono w 1784 roku, oraz Czeską Akademię Nauk i Sztuk, powstałą w 1890 roku.
Cele i działalność Celem Učené společnosti České republiky jest wspieranie swobodnego uprawiania nauki, upowszechnianie wiedzy naukowej, podnoszenie poziomu wykształcenia oraz wspieranie racjonalnej i odpowiedzialnej debaty publicznej. Towarzystwo podkreśla również znaczenie komunikacji międzydziedzinowej i etyki badań naukowych.
Do głównych form działalności należą publiczne wykłady i dyskusje, ogłaszanie stanowisk w sprawach dotyczących nauki i społeczeństwa, organizowanie corocznych zgromadzeń, przyznawanie medali i nagród oraz działania popularyzujące naukę.
Członkostwo Towarzystwo zrzesza uczonych ze wszystkich dziedzin nauki. Zgodnie ze statutem członkostwo zwyczajne jest przeznaczone dla naukowców działających na terytorium Republiki Czeskiej, natomiast członkostwo zagraniczne dla uczonych działających poza Czechami.